10/07 「お墓に避難します」…南相馬の９３歳女性自殺

　東京電力福島第一原子力発電所事故の影響で、緊急時避難準備区域に設定された福島県南相馬市内に住む９３歳の女性が６月下旬、自宅の庭で自殺していたことが９日、女性の親戚らへの取材でわかった。

　遺書には、「足手まといになる」「お墓に避難します」との趣旨が記されていた。

　親戚らによると、女性は、息子夫婦と孫２人の５人暮らし。足が不自由だった。原発事故を受け、家族と離れ、同県相馬市の別の親戚宅に身を寄せたが、体調を崩し入院。退院後は自宅に戻った。亡くなる数日前には「今度はお墓に避難するんだ」と漏らしていたという。

　同区域では、原発の状況が悪化した場合にすぐに避難することが求められている。親戚は「事故が起きなければ、こんなことにはならなかった」と話した。

（2011年7月10日01時34分 読売新聞）

12/05 2 boys who lost mother to tsunami express feelings through art

A picture by Soshi Itakura, 8, depicts the tsunami as a Tyrannosaurus. (Photo courtesy of Kunihiko Kanaya)

ISHINOMAKI, Miyagi -- A volunteer here collecting children's tsunami-related compositions received a set of drawings from two boys who lost their mother to the March 11 tsunami that depicted their feelings through pictures and words.

Gaishi Itakura, 11, and his 8-year-old brother Soshi, made three compositions. Soshi handled the pictures, using crayons on drawing paper, while Gaishi wrote messages on the back. In his drawings, Soshi represented the tsunami as a Tyrannosaurus dinosaur, or monster, attacking the town.

The boys' mother was taken by the tsunami while heading home in a car. A possible depiction of this, or a drawing of another victim, can be seen in the third drawing, where a person being swallowed by the tsunami is yelling out, "Help!"

Gaishi Itakura, right, and his younger brother Soshi hold their compositions. (Photo courtesy of Kunihiko Kanaya)

On the back of the artwork, Gaishi wrote messages such as, "Stupid tsunami," and "My mom died because of the tsunami, but I won't give up."

The works were collected by volunteer Kunihiko Kanaya, 65, of Sumida Ward, Tokyo. An instructor at public elementary schools in Bunkyo Ward, Tokyo, for around 20 years, he has performed old picture plays like "Ogon Bat" (golden bat) at street events and other occasions since November 2009. From April 27 to May 1, he gave picture plays at four shelters in Ishinomaki as a volunteer.

When he encouraged the elementary and junior-high school students he met to express their feelings through pictures or words, the Itakura brothers responded. He also received 18 hand-written messages. They showed appreciation for help from around the country, with messages like, "Thank you for cheering us up so much," and "I used to cry a lot, but thanks to everyone's support, now I can smile again."

He has collected a total of around 30 childrens' works, including picture plays and other drawings about the tsunami.

"I was prepared to be told 'Now isn't the time for something like picture-book plays' and rejection, but I wasn't and the children enjoyed them," says Kanaya. "I definitely want to let children in Tokyo see how things are in disaster-hit areas."

Click here for the original Japanese story

(Mainichi Japan) May 12, 2011

東日本大震災：津波を絵手紙に…母失った小学生の兄弟

津波を恐竜ティラノサウルスになぞらえた板倉君兄弟の絵手紙

震災の様子を絵手紙にした板倉凱士君（右）と弟の颯士君＝金谷邦彦さん提供

　東日本大震災で母親を亡くした宮城県石巻市の市立大街道（おおかいどう）小学校６年、板倉凱士（がいし）君（１１）と同２年、颯士（そうし）君（８）の兄弟が、津波の体験を絵手紙にして、避難所で紙芝居のボランティアをした金谷邦彦さん（６５）＝東京都墨田区＝に託した。金谷さんのもとには、この絵手紙のほか、震災を題材にした中学生作成の紙芝居や絵、手書きのメッセージなど子供たちから約３０点が寄せられた。金谷さんは今後、持ち帰った絵手紙などを都内の小中学校で公開することを計画している。【遠山和彦】

　板倉君兄弟の絵手紙は、絵を弟の颯士君が画用紙にクレヨンで描き、裏面に兄の凱士君が文章を書いた。全部で３枚構成。颯士君は、津波を恐竜のティラノサウルスや怪物になぞらえ、街を襲う様子を描いた。

　兄弟の母親は乗用車で帰宅途中に津波の犠牲になった。絵手紙の３枚目には、人が津波にのみ込まれ、「たすけて」と声を上げる場面が描かれている。

　凱士君は「津波のバカヤロー」「ぼくのお母さんは津波で死んでしまいました。けど、ぼくはこれからもがんばります」などと記した。

　金谷さんは東京都文京区の区立小で約２０年、学校職員として勤務。０９年１１月から東京の商店街の催しなどで「黄金バット」など懐かしの紙芝居を上演している。震災を受け、４月２７日から５月１日まで５日間、石巻市内の避難所４カ所で紙芝居のボランティア公演をした。

　知り合った小中学生に「感じたことを絵でも何でもいいから、かいてみて」と持ちかけたところ、板倉君兄弟らが応じた。手書きのメッセージも１８点あり「元気をいっぱいありがとう」「たくさん泣く事もあったけど応援してくれたみなさんのおかげで笑顔をつくることができました」など全国からの支援に感謝する内容が目立つ。

　金谷さんは「被災地では『紙芝居どころでない』と受け入れてもらえないものと覚悟していったが、子供たちは喜んでくれた。現地の様子をぜひ東京の子供に伝えたい」と話している。

英訳

• ＜震災と向き合う１２歳＞「毎小」に日記－－岩手・山田の大沢小
• ＜東日本大震災＞小中学生が「ファイト新聞」　明るい記事を
• ＜東日本大震災＞兄が追悼こいのぼり…がれきの古里に５０匹
• ＜東日本大震災＞頑張って届けるよ…支援物資運ぶ姉妹　宮古
• 【被災地の子どもたち】避難所でつまみ食い

毎日新聞　2011年5月12日　11時55分（最終更新　5月12日　14時31分）

27/04 ‘Em bé Nhật cao cả’ hay 'trò bịp' của kẻ sùng ngoại?

Vài lời giới thiệu của chủ blog:

Về các bài viết thương tâm về cậu bé 9 tuổi, rốt cuộc chỉ là hư cấu. Hôm nay xin giới thiệu bài báo của blogger NLG, cựu sinh viên du học NB, có rất nhiều nghề. NLG tên thật là Hồng Lê Thọ, ngày xưa thích đi theo lề trái (bạn nào tò mò tra Wickipedia sẻ biết nguồn gốc của lề phải trong nghị viện là nới đại diện của Giáo Hội, của Chúa, của nhà cầm quyền quân chủ, bên trái dành cho phe tiến bộ, phe đòi cải cách xã hội, phe của đảng xã hội). Ngày nay, tuy đảng và nhà nước xà hội chủ nghĩa, là phe trái. Không biết từ lúc nào NLG chụp mủ nhà nước, DCS VN, đã chạy qua bên phải rồi.

Bạn nào chú ý xem thì trong blog của NLG cũng có nhiều nhận xét, nhưng toàn là ý kiến và nhận xét của NLG. Xem ra NLG này cũng chuyên chế lắm. Không phải ai muốn góp ý là được. Anh Hồng Lệ Thọ cũng lắm nghề, ngày xưa nghề viết là nghề tay trái, rồi nghề buôn, hình như là học về Kinh Tế hay là Xã hội học. Theo tôi biết thì anh Thọ chưa có Thạc sỉ, thế nhưng cũng nghe nhièu người bảo là Tiến Sỉ Hông Lê Thọ. Nghe cũng bảnh phết.

Chủ blog là người vô thưởng vô phạt, nhưng tôn trọng sự thành thật (fair) và tinh thần thượng vỏ (sportmanship). Chúng ta có thể đặt và viết những hư cấu để dạy đời, nhưng phải minh bạch mới được.

Thân mến.

27/04/2011

Thời điểm nỗi đau thảm họa ở Nhật Bản tạm lắng xuống cũng là lúc người Việt xem xét lại một câu chuyện cảm động đã làm nhiều người rơi nước mắt, nhưng rất có thể chỉ là trò bịp.

>> Nhật ký từ tâm chấn của Du học sinh Việt ở Nhật

Cách đây khoảng một tháng, một câu chuyện cảm động về sự cao cả của một em bé 9 tuổi người Nhật đã được đăng tải trên nhiều báo mạng cũng như lan truyền mạnh mẽ trên rất nhiều diễn đàn và mạng xã hội Việt Nam. Không ít người đã rơi nước mắt khi đọc câu chuyện này.

Trong câu chuyện của mình, một người tên Hà Minh Thành tự nhận mình là một cảnh sát Nhật gốc Việt đang tham gia cứu người ở Fukushima. Ông gặp một cậu bé 9 tuổi, mất hết cha mẹ vì sóng thần, đang mặc áo thun quần đùi lạnh cóng chờ lãnh thức ăn. Ông thương quá nên cho cậu bé cái áo khoác và một gói lương khô. Nào ngờ cậu bé không ăn mà lại đem đặt lên bàn thức ăn để chia cho những người khác.

Câu chuyện trên bắt nguồn từ blog cá nhân của một nhà văn tên Đào, mà theo nhà văn này chính Hà Minh Thành đã gửi cho ông. Tuy vậy, cộng đồng mạng đã đưa ra nhiều chứng cứ cho thấy câu chuyện của Hà Minh Thành hoàn toàn do người này “sáng tác” nên.

Vụ “Cô Lượm” mang tên Hà Minh Thành?

Trên mạng xã hội Facebook, blogger Khải Đơn (ngoài đời là nữ phóng viên của một tờ báo lớn ở Việt Nam, người đã có mặt tại hiện trường thảm họa ở Nhật bản trong nhiều ngày) đã đưa nhiều dẫn chứng cho thấy câu chuyện mà Hà Minh Thành kể có nhiều điểm bất hợp lý.

Blogger này kể, khi đang ở Fukushima, cô đã đi tìm cách để gặp Hà Minh Thành. Tuy vậy, khi cô gọi điện thoại và gửi mail cho ông Thành (theo số điện thoại và email ông cung cấp trên blog của nhà văn Đào) thì tổng đài báo số liên lạc không có thực, và email không ai trả lời.

Khải Đơn nhận xét: “Như tôi được biết qua thực tế sử dụng, sóng điện thoại luôn luôn song song với đường truyền internet. Nếu anh Thành không thể dùng điện thoại vì bị mất sóng, việc anh ấy liên lạc, reply thư liên tiếp cho các báo ở Việt Nam, thậm chí còn trả lời liên tiếp trên các blog và báo mạng... là điều phải xem xét lại”.

Bên cạnh đó, trong bài viết của Hà Minh Thành có đoạn: “Thành phố Sendai kể như tan nát, ngoại trừ ĐH Tohoku do nằm trên núi nên không hư hại gì”. Trực tiếp đến thành phố Sendai, Khải Đơn khẳng định thành phố này không hề “tan nát”, chỉ có những hư hại rất hay xảy ra khi động đất như vỡ kính, nứt một số khu nhà, tuyến đường nội ô.

Fukushima tan hoang sau thảm họa, nhưng Sendai thì không.

Trong một chi tiết khác, Hà Minh Thành viết: “Tối hôm qua tôi được phái tới một trường tiểu học phụ giúp hội tự trị ở đó phân phát thực phẩm cho người bị nạn. Trong số những người rồng rắn xếp hàng có một em nhỏ chừng 9 tuổi, trên người chỉ có chiếc áo thun và quần đùi. Trời rất lạnh mà cậu lại xếp hàng cuối cùng, sợ đến phiên của em thì chắc chẳng còn thức ăn, tôi lại hỏi thăm…”.

Theo Khải Đơn, tại tất cả các trại cứu trợ ở các nơi mà blogger này tiếp cận được, không có ai thiếu quần áo và chăn màn và thức ăn do các doanh nghiệp, cơ sở kinh tế ở khu vực ít thiệt hại và lực lượng phòng vệ Nhật Bản đã nhanh chóng cung ứng mọi nhu yêu phẩm cần thiết. Chỉ có tình trạng người tập trung quá đông nên mọi người phải xếp hàng.

Không thể có tình trạng một em nhỏ 9 tuổi, chỉ có áo thun và quần đùi đứng trong đám đông mà không ai quan tâm cả. Với thời tiết dưới âm độ và tuyết rơi liên tục, cậu bé có thể gục chết vì viêm phổi cấp hoặc quá lạnh trong một thời gian rất ngắn.

Ngoài ra, tại tất cả các thành phố bị phá hủy mà Khải Đơn đến, cảnh sát không tham gia cứu trợ hay cứu nạn mà Lực lượng phòng vệ Nhật Bản hoàn toàn đảm trách việc này.

Người "vẽ" chuyện em bé Nhật là kẻ sùng ngoại?

Nghi vấn về câu chuyện của hà Minh Thành đã gây ra những tranh cãi gay gắt trên cộng đồng mạng, đồng thời sự trung thực của Hà Minh Thành cũng dần dần được bày tỏ.

Trên trang Blogspot, thành viên TRAN ANH HAI đặt nghi vấn “Hà Minh Thành bận cứu người, vậy thời gian đâu mà viết thư, viết blog suốt ngày đêm vậy?”.

Nguyen Luong Hai Khoi, thành viên mạng xã hội Facebook đưa ra một dẫn chứng khác cho thấy Hà Minh Thành đã lừa độc giả như thế nào. Theo đó, trước khi câu chuyện về em bé 9 tuổi được lan truyền trên mạng, nhà văn tên Đào từng đăng một bài viết của Hà Minh Thành với nội dung là một câu chuyện liên quan đến trận một trận đánh ở chiến trường biên giới nhiều thập niên trước.

Trong câu chuyện Hà Minh Thành kể, ông ta đã đi đến tận chiến trường xưa, gặp gỡ các nhân chứng vật chứng và ghi lại nhiều hình ảnh cùng những tình tiết đầy cảm động. Tuy vậy, những bức ảnh mà ông Thành nói là của mình chụp, thực ra là hình ảnh ông đã lấy lại trên blog của một khách du lịch người Nhật. Đặc biệt, nội dung của những bức ảnh đã bị Hà Minh Thành “đổi trắng thay đen”.

Cụ thể, trong một bức hình chụp người đàn ông ngồi bên đống đá ở bên kia biên giới, được người Nhật chú thích là Cuộc sống của mọi người ở đây khổ đến nỗi có thể được xếp vào mức "khu vực nghèo cấp quốc gia" thì Hà Minh Thành “vẽ” ra rằng, Nơi người đàn ông ngồi là... nấm mộ tập thể của các chiến sĩ Việt Nam trên xứ người.

Ở một bức hình có người phụ nữ gương mặt khắc khổ, nữ du khách Nhật chú thích rằng: Khu vực này mình rất nhiều, cuộc sống người dân rất khổ… thì Hà Minh Thành bịa chuyện rằng người phụ nữ kể chuyện cho ông ta rằng bà đã cứu sống 4 chiến sĩ Việt Nam.

Một bức hình khác có người đàn ông cầm một cái gói trên tay, nữ du khách Nhật kể rằng bà cho người đàn ông địa phương này một gói bánh có hiệu là Shiroi Koibito. Còn Hà Minh Thành phịa chuyện rằng người đàn ông này đang cầm cuốn nhật ký của một chiến sĩ Việt Nam.

Nguyen Luong Hai Khoi kết luận: “Không rõ Cô Lượm Hà Minh Thành này phịa chuyện để làm gì, nhưng người này đã vi phạm luật internet ở Nhật khi ăn cắp tư liệu của người khác, công bố rằng đó là của mình, sửa nội dung của tư liệu. Cho nên, khi đọc bài về em bé 9 tuổi của người này, vẫn với cái giọng văn ấy, tôi chả tin”.

Khi những chứng cứ về sự gian dối của Hà Minh Thành được người đọc gửi đến blog của nhà văn tên Đào, nhà văn này không đăng tải lại cũng như không đưa ra bất kỳ phản hồi nào.

Từ vụ Cô Lượm Hà Minh Thành, nhiều người phê phán mạnh mẽ thái độ sùng ngoại, nhược tiểu của một bộ phận người Việt. “Họ có thể căn cứ hoàn toàn vào một câu chuyện kiểu "chicken soup" và viết hàng tá bàn luận về sự vĩ đại của người Nhật, sự thiếu trật tự của ta...”, blogger Khải Đơn bày tỏ .


http://baodatviet.vn/Home/congdongviet/Em-be-Nhat-cao-ca-hay-tro-bip-cua-ke-sung-ngoai/20114/142801.datviet

27/04 Tearful widow's plea part of 350-person protest in front of TEPCO headquarters

Mitsuyo Tarukawa, center front, makes a tearful plea while holding a picture of her dead husband during a protest in Chiyoda Ward, Tokyo, on April 26. (Mainichi)

Around 350 Fukushima Prefecture farmers and other people gathered in front of the headquarters of the Tokyo Electric Power Co. (TEPCO) in Tokyo on April 26, demanding apologies and compensation for the ongoing nuclear crisis. Amongst them was a woman clutching a picture of her dead husband, who took his own life last month after the nuclear crisis hit.

"Stop the nuclear power plants. That's what my husband wanted," the woman, 61-year-old Mitsuyo Tarukawa, pleaded amongst tears.

"I believe his death was a protest against TEPCO. He had worked so hard to till his land" said Mitsuyo as she and around 20 farmer representatives met with a TEPCO official in charge of compensation payments in a separate building during the demonstration.

Mitsuyo's husband Kiyoshi Tarukawa, 64 at the time of his death, had kept chemical use to a minimum in raising his crops and had supplied cabbages for school lunches. He also had experienced visiting elementary schools for food education.

One of two cows brought in for a protest is pictured in the back of a truck in Chiyoda Ward, Tokyo, on April 26. (Mainichi)

However, that was all changed by the accident at the Fukushima No. 1 Nuclear Power Plant. Mitsuyo remembers her husband staring at the news as the hydrogen explosions in the reactor buildings were reported and muttering, "Fukushima's farmers are finished."

On March 23, the national government announced a halt on market shipments of some types of Fukushima-grown vegetables. The next morning, Kiyoshi hanged himself next to his home. He left no suicide note.

The April 26 protest was primarily organized by Tokyo-based Nouminren, the Japan Farmers Movement. In addition to the Fukushima farmers, farmers from Chiba, Ibaraki, and other areas in the Kanto region who have suffered losses because of radiation worries participated in the protest, bringing two cows with them by truck. Shouts of "Bring the company president out here!" and "Give us back our towns!" could be heard at the protest.

When asked by protestors how much compensation money they could expect, the TEPCO official only repeated, "We still need to deliberate on that."

As she prepared to leave, Mitsuyo said, "I conveyed by husband's feelings. Now what I want is a sincere response."

Click here for the original Japanese story

(Mainichi Japan) April 27, 2011

福島第１原発：福島の農民ら３５０人　東電へ抗議

夫の遺影を抱え、東電本店前を歩く樽川美津代さん（左から２人目）＝東京都千代田区で２０１１年４月２６日、阿部周一撮影

牛も参加した農家の抗議行動＝東京都千代田区で２０１１年４月２６日、阿部周一撮影

　もう犠牲者を増やさないで－－。福島第１原発事故で避難や出荷停止に追い込まれた福島県の農家ら約３５０人が２６日、東京都千代田区の東京電力本店前で、謝罪と賠償を求めて抗議活動をした。原発災害を苦に先月、自ら命を絶った福島県須賀川市の専業農家、樽川清志さん（当時６４歳）の妻美津代さん（６１）も遺影を胸に参加。「原発を止めて。それが夫の願い」と涙ながらに訴えた。

　「東電への抗議の死だったと思うんです。土作りに人一倍力を入れていたから……」。デモの途中、別棟で農家代表ら約２０人と面会した東電の補償担当社員に、美津代さんは言った。

　清志さんは減農薬農業を手がけ、丹精込めて栽培したキャベツを学校給食用に納めていた。小学校で食育の出前授業をしたこともあった。だが、原発事故がすべてを変えた。原子炉建屋の水素爆発を報じるニュースを食い入るように見つめ、「福島の農業はもうおしまいだ」とつぶやく夫の姿を、美津代さんは覚えている。

　３月２３日、政府は福島県産野菜の出荷停止を発表。翌朝、清志さんは自宅そばで首をつった。遺書はなかった。

　抗議活動は「農民運動全国連合会」（東京）が主催し、千葉や茨城など、風評被害に悩む関東地方の農家も牛２頭をトラックに乗せて参加した。「社長を出せ」「古里を返せ」。損害賠償の見通しを尋ねる参加者に、東電側は「持ち帰り検討させていただく」と繰り返した。美津代さんは「夫の思いは伝えた。誠意ある答えがほしい」と、オフィス街を後にした。【阿部周一】

英訳

• 福島第１原発：東電に地震発生後の記録報告命令…保安院
• 福島第１原発：高級ブランド牛の被ばく検査　飯舘村
• 福島第１原発：収穫できないコマツナ満開に　飯舘村
• 福島第１原発：苦渋の９０人放置　南西４キロの双葉病院
• 福島第１原発：「東電と意思疎通不足」事故初期段階

毎日新聞　2011年4月26日　19時16分（最終更新　4月26日　19時51分）

12/04 編集手帳 - 「ままへ。いきてるといいね おげんきですか」- 「愛する」が日本語になるには

４月１２日付　

　日本の風土から生まれたというよりは、西欧産の輸入語めいた香りの漂う「愛する」という言葉を嫌ったのはコラムニストの故・山本夏彦さんである。「愛する」が日本語になるには、百年や二百年はかかるだろう――と◆「百年や二百年」の時間を、この大震災が縮めたのかも知れない。愛する家族、故郷…山本さんが存命でも、おそらくはもう抵抗を感じない日本語だろう◆このひと月、胸を突かれた記事を切り抜く暇のないまま、破ったなりに机へ積み上げてある。岩手県宮古市、昆こん愛海まなみちゃん（４）の記事（本紙３月３１日付）は何度、手に取ったか分からない◆両親と妹が津波にさらわれた。親戚の家に身を寄せた愛海ちゃんは、こたつの上にノートをひろげ、母親に手紙を書きはじめたという。「ままへ。いきてるといいね　おげんきですか」。１文字ずつ、色鉛筆で１時間ほどかけて書いたといい、そこまで書いて疲れたのだろう。ノートを枕にすやすや眠る、あどけない寝顔の写真が載っている◆きのうも強い揺れが東日本を襲った。愛する人を奪い、奪われた人をおびやかす。いいかげんに、もうよせ。

（2011年4月12日01時13分 読売新聞）

22/04 東日本大震災：ローマ法王、被災地の少女の問いに回答

　ローマ法王ベネディクト１６世は２２日に放送された国営イタリア放送協会（ＲＡＩ）のカトリック教徒向けのテレビ番組で、東日本大震災に関する千葉市の７歳の少女の「なぜ子どもたちがこんなに悲しまなければならないのですか」という質問に、「答えはないかもしれませんが、大切なのは神があなた方のそばにいるということです」と答えた。

　法王がテレビで一般の視聴者からの質問に答えるという初の試み。多数の応募の中から７人の質問者が選ばれ、そのうちの一人が日本人の少女だった。関係者によると、千葉市美浜区在住の松木エレナさん。父親がイタリア人で母親が日本人という。

　エレナさんはビデオレターの中で「私は日本人で７歳です。私はとても怖い思いをしています。大丈夫だと思っていた家がとても揺れ、同じ年頃の子どもがたくさん亡くなったり、外の公園に遊びに行けないからです。なぜこんなに悲しいことになるのか、神様とお話ができるポープ（英語で法王の意）、教えてください」と日本語で質問した。

　法王は「私も同じように『なぜ』と自問しています。いつの日かその理由が分かり、神があなたを愛し、そばにいることを知るでしょう。私たちは苦しんでいる全ての日本の子どもたちと共にあり、祈ります」などとイタリア語で回答した。

　ＲＡＩによると、法王の回答は事前収録された。（ローマ共同）

ローマ法王：「人類には限界」発言　原発事故念頭か

毎日新聞　2011年4月22日　20時39分（最終更新　4月23日　2時17分）

13/04 A line of children, swept away / Majority of school's students taken by tsunami mid-evacuation Sakae Sasaki, Hirofumi Hajiri and Asako Ishizaka

Yomiuri Shimbun Staff Writers

ISHINOMAKI, Miyagi--Local residents have described their horror at seeing primary school children being swept away by tsunami on March 11.

About 70 percent of the 108 students enrolled at Okawa Primary School in Ishinomaki were killed or have been missing since the quake-triggered tsunami hit.

The children were evacuating as a group to higher ground when they were engulfed by a wave that roared up the Kitakamigawa river.

The school is located on the banks of the river--the largest river in the Tohoku region--in the Kamaya district of the city, about four kilometers from where the river flows into Oppa Bay.

According to the Ishinomaki municipal board of education, 64 of the school's students died, and 10 are missing. Nine of the 11 teachers who were at the school on the day died, and one is missing.

===

Decision time

Shortly after the earthquake hit at 2:46 p.m., the students left the school building, led by their teachers. The principal was not at the school at the time.

Some of the children were wearing helmets and classroom slippers. A number of parents had arrived at the school to collect their kids, and some of the children clung to their mothers, crying and wanting to rush home, according to witnesses.

At 2:49 p.m., a tsunami warning was issued. The disaster-prevention manual issued by the municipal government simply says to go to higher ground in case of tsunami--choosing an actual place is left up to each individual school.

Teachers discussed what action to take. Broken glass was scattered through the school building, and there was concern the building might collapse during aftershocks. The mountain to the rear of the school was too steep for the children to climb.

The teachers decided to lead the students to the Shin-Kitakami Ohashi bridge, which was about 200 meters west of the school and higher than the nearby river banks.

===

Horrific sight

A 70-year-old man who was near the school saw students leaving the school grounds, walking in a line. "Teachers and frightened-looking students were passing by right in front of me," he said.

At that moment, an awful roar erupted. A huge torrent of water had flooded the river and broken its banks, and was now rushing toward the school.

The man began to run toward the mountain behind the school--the opposite direction from where the students were heading.

According to the man and other residents, the water swept up the line of children, from front to back.

Some teachers and students at the rear of the line turned and ran toward the mountain. Some of them escaped the tsunami, but dozens could not.

Disaster-scenario projections had estimated that, if a tsunami were to occur as a result of an earthquake caused by movement along the two faults off Miyagi Prefecture, water at the river mouth would rise by five meters to 10 meters, and would reach a height of less than one meter near the primary school.

However, the March 11 tsunami rose above the two-story school building's roof, and about 10 meters up the mountain to the rear.

At the base of the bridge, which the students and teachers had been trying to reach, tsunami knocked power poles and street lights to the ground.

"No one thought tsunami would even reach this area," residents near the school said.

According to the local branch office of the municipal government, only one radio evacuation warning was issued.

The branch office said 189 people--about one-quarter of all residents in the Kamaya district--were killed or are missing. Some were engulfed by tsunami after going outdoors to observe the drama; others were killed inside their homes.

===

Shattered parents

In all of Miyagi Prefecture, 135 primary school students were killed in the March 11 disasters, according to the prefectural board of education. More than 40 percent of those children were students at Okawa Primary School.

A body believed to be that of one of the school's missing students was found on Friday.

Many parents are still searching the area near the school for clues to their children's whereabouts.

In response to parents' desire to know more about what happened on the day, an information meeting was held at Iinogawa No. 1 Primary School, near Okawa Primary School, on Saturday. A total of 97 relatives of dead or missing students and teachers attended the meeting.

Teruyuki Kashiba, principal of Okawa Primary School, and a male teacher who was the only one of the 11 teachers working that day to survive, explained the events of March 11.

At first, the plan was that only Kashiba would speak, but the teacher volunteered to address the room. "I'd like to explain things personally to the parents," he said at the meeting, according to witnesses.

The meeting began with all attendants offering a silent prayer.

Yoshimasa Konno, secretariat chief of the municipal board of education, said: "We're very sorry for losing so many precious lives at the school, where safety should be assured. We apologize for our inability to do more for bereaved family members."

(Apr. 13, 2011)

12/04 東日本大震災：家族５人失った石巻市職員「何を支えに…」

一家５人を失い１人になった菊地裕明さん。自宅があった地区を被災後初めて訪れ、長男昭斗志君の学生かばんなどを見つけた＝宮城県石巻市で２０１１年３月２７日、丸山博撮影

　楽しみにしていた末っ子のランドセル姿はもう見られない。上の子２人の誕生パーティーも濁流に消えた。大震災で家族５人が津波に巻き込まれ、ただ一人取り残された宮城県石巻市の市職員、菊地裕明さん（５０）は１カ月たっても前に向かう気持ちはわき出てこない。「この先、何をよりどころに生きればよいのか」。心に開いた穴はあまりに大きい。【遠藤拓】

　妻ゆかりさん（４１）と３人の子、そして母房子さん（７５）との６人暮らしだった。

　「早く学校行きたいな」。ぴかぴかのランドセルを背負って、そう繰り返していた次女の美里華ちゃん（６）は近くの市立大川小に入学するはずだった。高校１年の長女日香里さん（１５）は３月１８日、中学１年の長男昭斗志君（１３）は４月６日が誕生日だった。ケーキとオードブルを囲んだお祝いをみんなで楽しみにしていた。

　「行ってくるよ」

　その日朝早く、ゆかりさんにいつもどおり声をかけた。子供たちは寝息を立てていた。

　仕事は学校給食の調理で、勤務先から自宅までは普段は車で４０分ほどかかる。あの日は大量の土砂や流木が散乱、冠水で走れない道だらけで、３回もパンクし夜半に自宅にほど近い川の対岸にたどり着いた。橋が途中でなくなっていた。

　自宅に戻るのをあきらめ、市内の妹夫婦方に身を寄せた。家族５人を捜して避難所を回る日々が続いた。１週間近くたってやっと「再会」できた。そこは避難所ではなく遺体安置所だった。

　美里華ちゃんが最初に見つかった。幼稚園から帰ったばかりだったのだろう。左腕に見慣れた名札を付けていた。そして自宅近くでゆかりさん、昭斗志君と続いた。物静かで成績の良かった昭斗志君は、あわてて避難したらしい。傍らのリュックサックには懐中電灯と財布、そして宝物にしていたゲーム機が入っていた。

　試験休みで家にいた日香里さんは、菊地さんが犬の散歩コースにしていた沼の近くで見つかった。家屋ごと津波に流されたらしい。明るくてよく笑う一家のムードメーカーだった。「両ひざが不自由なおふくろをかばい、一緒にいたんじゃないか。昔からおばあちゃん子」。だが、母の房子さんはまだ見つかっていない。

　美里華ちゃんと再会した夜、うとうとしていると帰宅する自分の姿が浮かんだ。「おかえり」。美里華ちゃんが駆け寄ってきた。ひざ元にまとわりつく懐かしい感触だ。夢だった。酒を飲まなければ眠れなくなった。家族も家財も自宅も失い、お墓まで流された。

　晴れた日、日香里さんが見つかった現場の近くで母を捜す菊地さんの姿があった。手にしたスコップを止めてつぶやいた。「おふくろが見つかるまでは頑張るよ。その後？　みんなを弔いながら一人、生きていくのかな」。そばの沼では水鳥が小さく鳴いていた。

• 福島第１原発：計画避難区域もコメ作付け制限　農相方針
• 東日本大震災：避難所にサクラ　宮城・亘理町
• 東日本大震災：連日の震度６弱余震　地震活動が活発化
• ＴＤＬ：１５日から再開　営業は午後６時まで
• 福島第１原発：「情報隠し」海外メディアが疑念

毎日新聞　2011年4月12日　22時55分（最終更新　4月12日　23時06分）

30/03 余録：被災地の心の傷

　「渡り尽くす東西の水／三たび過ぐ翠柳（すいりゅう）の橋／春風吹いて断たず／春恨幾条条（いくじょうじょう）」。春風が吹いても断ち切れぬ春の恨み、それが緑の柳のいくつもの枝のように揺らいでいる－－夏目漱石の五言絶句だ▲野や山が新芽で色づき、生命が一斉にあふれる春は、逆に人を愁いや恨み、物思いに沈ませもする。震災以来、冷え込んだ天気がうらめしかった被災地だが、ようやくやってくる春めいた陽気にもかえってつのる悲しみもあろう。いや、それは被災地ばかりではない▲震災の惨状を伝える映像やニュースを見聞きしているうちに不眠などに陥る例は阪神大震災でも報告された。今回も震災の被害の少なかった場所でもニュース映像や余震のストレスで体調不良になる人々が増えているという。まさにすべての国民が被災者ともいえる▲ただテレビを見ただけで人の心を引き裂く震災ならば、そのさなかで不安な避難生活と余震の恐怖におののく人々の心中はどれほどだろう。親を失った子、子を救えなかった親……「心の傷」という通りいっぺんの言葉がうとましく聞こえる凄絶（せいぜつ）な体験も数知れない▲福島県では農家の男性が原発事故の影響による野菜の出荷停止決定の翌日に自殺していたという報道もあった。自宅で避難生活をする人も多いなか、震災被害を孤立して受け止める人々の間の抑うつ症状も心配されている▲こまやかな思いやりや心のケアが求められる一方、救援車両に遠県の地名を見るだけで元気づけられるという被災地だ。ならばここではっきり伝えたい。今、全世界の人々の心は被災者と共にある。その誰であれ決して一人ではない。

• ＮＺ地震：精神的ショック大きく…帰国の陸上女子
• 心身合併症急患、茨城・土浦でも通院女性死亡
• 「心身合併症」搬送難航、救急１日４カ所確保－－東京都

毎日新聞　2011年3月30日　0時06分