Tháng Năm 27, 2011
Sử viết:
Công chúa Huyền Trân là con của vuaTrần Nhân tông, năm Tân Sửu (1301) được vua cha hứa gả cho vua Chiêm Thành làChế Mân, khi Chế Mân sai người đem sính lễ đến cưới thì triều thần không thuận. Năm Bính Ngọ (1306) Chế Mân tình nguyện dâng hai châu Ô và Rí làm lễ sính, vua Trần Anh tông (anh công chúa) thuận gả để lấy hai châu ấy sau đổi tên là Thuận Châu và Hoá Châu.Năm 1307, Chế Mân chết, vua Anh tông sai Trần Khắc Chung giả mượn tiếng đến thăm, tìm cách đem công chúa về nước để tránh nạn hỏa thiêu theo phong tục Chiêm Thành.
Về chuyện này, người đời sau khen vua Trần Anh tông biết dùng nhan sắc của em gái mình mà… mở mang bờ cõi; nhưng cũng có người mỉa mai vua Chế Mân của Chiêm Thành vì mê nữ sắc đã đem đất đai của tổ quốc mà dâng hiến cho ngoại bang qua hai câu thơ:
“Hai châu Ô, Rí vuông nghìn dặm
Một gái Huyền Trân giá mấy mươi?”
